محمدجواد سجادپور
نیچ مارکت (Niche Market)؛ هرآنچه چه باید دربارهی آن بدانید
مقدمه
بطور کلی نیچ مارکت(Niche Market) بخش کوچکی از یک بازار بزرگ است؛ نیچ مارکت مناسب کسانی است که به دنبال یک بازار با رقبای حداقل هستند و میخواهند محصولات یا خدماتشان را برای افراد خاصی معرفی و عرضه کنند؛ هر چه محصولات یا خدماتی که ارائه میدهند تخصصیتر باشد، رقابت کمتری وجود خواهد داشت.
در این مقاله قصد داریم تا بازاریابی گوشهای یا نیچ مارکتینگ را توضیح دهیم و مزایای آن را نیز بررسی کنیم.
نیچ مارکت چیست؟
نیچ مارکت یا به اصطلاح «گوشهی دنج بازار» بخشی کوچک از یک بازار بزرگتر است که نیازهای خاص خود را دارد و البته با آن بازار بزرگتر متفاوت است؛ به عنوان مثال، بازار رایانهها نمونه یک بازار بزرگ است، اما بازار رایانههای مهندسی که انواع مختلفی از ملزومات سیستم را بر اساس نیاز مشتریان شامل میشوند، نیچ مارکت آن بازار بزرگ هستند.
نیچ (گوشهی دنج بازار) کجاست؟
الان که با مفهوم کلی نیچ مارکت آشنا شدید، باید مفهوم دقیق نیچ را نیز یاد بگیرید. یافتن یک نیچ(Niche) ممکن است نیازمند تحقیقات طولانی و زیادی باشد، مخصوصاً در موقعیتی که کسی فلان کار را در بازار نکرده است. اما گاهی اوقات یافتن یک نیچ کار آسانی است.
به عنوان مثال، ژاکت را در نظر بگیرید که در بازار به صورت فراوان یافت میشود؛ بطور کلی، بازار هدف ژاکتها شامل همه انسانهای روی کرهزمیناند، اما پس از نامگذاری انواع ژاکتها، نیچها شروع به نمایانشدن میکنند. برای نمونه، پالتوهای مردانه کلاسیک یک نیچ مارکت محسوب میشوند، زیرا قیمتشان بهنسبت میانگین قیمت به عنوان یک کالای قدیمی بیشتر است. این محصول محدود به مردان است و این پالتوهای مردانه سبکی از انواع ژاکتاند که فقط تعداد خاصی از مردان خواهان آن هستند. بنابراین، نیچ مارکت پالتوهای مردانه کلاسیک، آقایانی هستند که عاشق پالتواند و حاضرند هزینه بیشتری بابت پالتوهایشان بپردازند. این نیچ مارکت بسیار کوچکتر از بازار اصلی ژاکتهاست.
نیچها حتی میتوانند کوچکتر هم بشوند. به عنوان مثال، سایتی را در نظر بگیرید که طرحهای لباس عروسک را در اختیار مخاطبان قرار میدهد تا بتوانند خودشان لباس عروسک بدوزند. این سایت همچنین بازاری را برای فروش اینها فراهم کرده است. این کسبوکار بهطرز قابل توجهی نیچ است، زیرا مخاطبین آن هم کلکسیونر عروسکها و هم آنهایی هستند که به دوختن لباس عروسک توسط خودشان علاقهمندند. ممکن است این نوع از نیچ مارکت کار شما را در یافتن جامعه هدفتان سخت کند، اما بههرحال کار فوقالعادهای میکنند و ارزشش را دارد!
آن چه که از این دو مثال متوجه میشویم این است که کسب سود از نیچ مارکت میتواند سخت باشد، زیرا یک نیچ، بسیار مشخص و کوچک است. یکی از راههای مقابله با این موضوع، اختصاص دادن زمان به شناخت مخاطبان و سرمایهگذاری برای دستیابی به آنها در هر بسترِ ممکن میباشد. فروش به یک نیچ مارکت چالشبرانگیز اما ممکن است!
هدف ما از تعریف نیچ مارکت چیست؟
همانطور که قبلتر هم گفتیم، شناخت مخاطب هدف برای موفقیت در فروش به نیچ مارکت بسیار مهم و ضروری است. از طرف دیگر، این را هم باید در نظر گرفت که تعریف نیچ مارکت، یعنی چگونگیِ دستیابی شما به فروش موفق! در این مسیر صرفنظر از گستردگی بازار، به تحقیقات و دهها اقدام دیگر هم نیاز است.
قبل از انتخاب یک محصول یا خدمت برای فروش، باید به رقبای خود نگاه کنید، آنها را تحلیل و بررسی کنید و نحوه تعاملشان با بازار خود را بیابید. اگر بازار بیشازحد اشباع شده و تقاضا کم باشد که کار فروش را برای شما سخت کند.
محصول نیچ خود را که به بازار عرضه کردید، با افرادی که مناسب شرایط نیچ شما هستند ارتباط برقرار کنید و آنها را دعوت به آزمایش از محصول و خدمتتان کنید؛ به انتقادات به دید مثبت نگاه کنید و از بازخوردهایی میگیرید، در فهم بهتر بازار استفاده کنید.
این نکته را بخاطر بسپارید که شما همیشه باید به دنبال آزمایش و تحقیق کاربر(User Testing and Research) باشید تا شرایط عرضه محصولات و یا خدماتتان همیشه مناسب شرایط بازار باشد. این کار تضمین میکند که بتوانید وارد بازارهای جدید شوید و قبل از رقبای خود به عرضهای بیشتر در بازار فعلی دست پیدا کنید.
مزایای نیچ مارکت چیست؟
بخشی از یک نیچ مارکت بودن مزایای زیادی را به همراه دارد؛ بنابراین تعجب نکنید که کسبوکارها همیشه سعی در تعیین یک USP یا پیشنهاد فروش منحصربهفرد(Unique Selling Proposition) دارند که جایگاهشان در نیچ مارکت را مشخص میکند. در ادامه به برخی از مزایای نیچ مارکت اشاره خواهیم کرد:
1- رقابت(Competition)
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، اگر کسبوکار شما در یک نیچ مارکت قرار بگیرد، با رقبای کمتری سروکار دارد؛ زیرا که با تخصصیتر شدن کسبوکارها احتمال این که سایر کسبوکارها رقیبانی مستقیم برای آنها بهشمار آیند، کمتر است.
2- تمرکز(Focus)
یکی از معانی بخشی از یک نیچ مارکت بودن این است که شما میتوانید محصولات و یا خدمات نیچ خود را برای گروه خاصی از افراد جامعه عرضه کنید و روی آن بطور تخصصی متمرکز باشید؛ اما از طرف دیگر، داشتن تعداد بیشتر مخاطب هدف که از لحاظ جمعیتشناختی(Demographics) و روانشناختی(Psychographics) خیلی متفاوتاند، به آن معناست که باید آن چیزی را که به آنها میفروشید، با هر کدامشان سازگار و در واقع شخصیسازی کنید.
3- تخصص (Expertise)
کسبوکارهایی که به ارائه خدمات در انواع نیچ مارکت میپردازند، در عرضه محصولات و خدمات خود متخصصتر و باتجربهتر خواهند بود. آنها همچنین بهتر درک میکنند که مخاطبانشان چه کسانی هستند و کسبوکارشان چگونه میتواند برای آنها ارزش ایجاد کند. این کسب تخصص، جذب مخاطبانِ خارج از نیچ مارکت شما را سخت میکند، اما افزایش وفاداری به برند(Brand Loyalty) را در مدتزمانی کوتاه، سادهتر میسازد.
نیچ مارکتینگ چیست؟
الان که به تعریف و مزایای نیچ مارکت پرداختیم، نوبت به آن رسیده که توضیح دهیم بازاریابی گوشهای یا نیچ مارکتینگ(Niche Marketing) چیست. بازاریابی گوشه ای، محصول شما که مختص یک گوشهی دنج بازار است را ضمانت میکند.
این نکته حائز اهمیت است که پیش از راهاندازی یک کمپین بازاریابی، باید میزان موفقیت آن را بسنجید. یعنی تعداد احتمالی مخاطبینی را که موردهدفتان هستند، درنظر بگیرید و مشخص کنید که آیا جمعیتشان خیلی کم است یا تعداد قابلقبولی دارند. شاید نیچ مارکتینگ در نگاه اول ساده به نظر نرسد، اما اگر مخاطبین هدف خود را بشناسید و محتوای خود را برای آنها شخصیسازی کنید، تعامل موفقیتآمیز با افراد مناسب دشوار نخواهد بود. آکادمی سجادپور امیدوار است که به طور کامل متوجه شده باشید نیچ مارکتینگ(niche marketing) چیست و از مزایای آن باخبر شده باشید.
سخن پایانی
بازاریابی گوشه ای برای کسبوکارهای کوچکی است که میخواهند با صرف هزینه کم، محصولات یا خدمات خود را فقط به گروه خاصی از افراد ارائه کنند. تلاش برای تمرکز بر روی محصول یا خدمت برای گروهی خاص میتواند برای شناخته شدن به عنوان متخصص یک محصول یا خدمتی خاص فرصتی ایجاد کرده و باعث افزایش وفاداری مشتریان به آن کسبوکار شود. در این مقاله کامل توضیح دادیم که نیچ مارکتینگ(niche marketing) چیست و نیچ مارکت چه مزایایی دارد. اگر شما هم تجربه یا دانشی در زمینه بازاریابی گوشهای دارید و یا سؤالی درمورد این مبحث دارید، میتوانید با ما در میان بگذارید.
